Mô hình Hook: Làm sao để tạo ra sản phẩm gây nghiện?
Giải mã cơ chế gây nghiện của Facebook, TikTok qua cuốn sách Hooked. Tại sao hành động Pull to refresh lại giống chơi xổ số?
Bạn không chọn mở Facebook, bạn tự làm trong vô thức đấy
Nir Eyal, tác giả cuốn Hooked, đã chỉ ra rằng các sản phẩm công nghệ thành công nhất không chỉ giải quyết vấn đề, mà chúng tạo ra thói quen. Chúng ta dùng nó trong vô thức. Cơ chế này gồm 4 bước vòng lặp:
4 Bước của Hook Model
1. Trigger
External Trigger: Email, thông báo Notification, quảng cáo ... Dùng để lôi kéo lúc đầu.
Internal Trigger: Cảm xúc bên trong.
Buồn chán? Mở TikTok.
Sợ bỏ lỡ FOMO? Mở Facebook.
Cô đơn? Mở Tinder. Sản phẩm đỉnh cao là sản phẩm gắn được vào Internal Trigger của bạn.
2. Action
Hành động phải cực kỳ đơn giản (theo Fogg Behavior Model).
Lướt ngón tay Scroll.
Chạm 2 lần Double tap to like.
Nếu hành động khó như phải điền form, user sẽ bỏ cuộc.
3. Variable Reward - QUAN TRỌNG NHẤT
Tại sao chúng ta nghiện lướt Newsfeed? Vì chúng ta không biết cái gì sẽ hiện ra tiếp theo.
Có thể là tin tức nhảm nhí.
Có thể là ảnh cưới của người yêu cũ.
Có thể là một cái meme siêu hài.
Sự không chắc chắn → Uncertainty này làm não bộ tiết ra Dopamine cực mạnh. Nó giống hệt cơ chế của máy đánh bạc. “Kéo để refresh” chính là cần gạt của máy đánh bạc làm hành động đó để có quà.
4. Investment
Đây là bước giữ chân user. Bắt user bỏ một chút công sức vào sản phẩm:
Viết comment.
Upload ảnh.
Xây dựng profile. Càng đầu tư nhiều công sức, user càng khó bỏ sản phẩm (Hiệu ứng IKEA + Sunk Cost Fallacy).
Lời khuyên cho PM
Hãy dùng Mô hình Hook để thiết kế sản phẩm, nhưng hãy làm đúng.
Tốt: Giúp user nghiện học ngoại ngữ Duolingo, nghiện tập thể dục Strava.
Xấu: Làm user nghiện cờ bạc, nghiện doom-scrolling tốn thời gian. Gần đây nhất là việc cắt nhưng đoạn film ngắn có yếu tốt xxx để thu hút user trả phí các ứng dụng short-firm rẻ tiền.
Hãy tự hỏi: “Sản phẩm của mình có giúp cuộc sống của user tốt lên không?” Nhưng tất cả quyết định là của bạn.



