Kodak: Cái chết của kẻ khổng lồ đã phát minh ra máy ảnh số

Kodak không chết vì thiếu công nghệ. Họ chết vì sợ tự ăn thịt mình Khái niệm Cannibalization.

Feb 19, 2026

Bài học đắt giá từ cuốn The Innovator’s Dilemma.

Ai đã phát minh ra Camera kỹ thuật số?

Bạn có tin được không, chiếc camera kỹ thuật số đầu tiên trên thế giới ra đời năm 1975, tại phòng thí nghiệm của Kodak. Kỹ sư Steve Sasson của Kodak đã tạo ra nó. Nó to bằng cái máy nướng bánh mì và chụp ảnh đen trắng mờ tịt.

Khi Steve mang nó đến khoe với Ban Lãnh Đạo, phản ứng của họ là gì? “Cái này hay đấy, nhưng đừng nói cho ai biết nhé. Nó sẽ giết chết mảng bán phim của chúng ta mất.”

Nghịch lý của nhà sáng tạo
The Innovator’s Dilemma

Clayton Christensen đã viết cả một cuốn sách về hiện tượng này. Kodak đang kiếm hàng tỷ đô từ việc bán phim cuộn và hóa chất rửa ảnh mô hình bán máy rẻ, bán cuộn film đắt. Máy ảnh số không cần phim là kẻ thù trực tiếp của con gà đẻ trứng vàng này của Kodak.

Kodak mắc kẹt trong Dilemma Tình thế tiến thoái lưỡng nan:

Nếu làm máy ảnh số: Tự giết chết mảng phim → Doanh thu giảm ngay lập tức.
Nếu không làm: Đối thủ sẽ làm và giết mình sau này.

Họ chọn số 2. Họ cố gắng vắt sữa mảng phim càng lâu càng tốt. Kết quả: Năm 2012, Kodak nộp đơn phá sản. Cùng năm đó, Instagram được bán cho Facebook với giá 1 tỷ đô.

Bài học cho PM

1. Đừng yêu mô hình kinh doanh cũ

Netflix từng kinh doanh cho thuê đĩa DVD. Khi nhận thấy Streaming là tương lai, họ dũng cảm “giết” mảng DVD nguồn thu chính lúc đó để chuyển sang mô hình Streaming. Nếu Netflix chần chừ như Kodak, giờ này họ đã biến mất. Là PM, bạn phải dám đề xuất những tính năng có thể làm giảm doanh thu ngắn hạn nhưng cứu sống công ty trong dài hạn.

2. Thúc đẩy Cannibalization quá trình Tự ăn thịt mình là tốt. Loại bỏ các tính năng lỗi thời lạc hậu không có người dùng.

Thà bạn tự giết sản phẩm cũ của mình để ra sản phẩm mới, còn hơn là để đối thủ làm điều đó. Steve Jobs từng nói khi ra mắt iPhone khi đó là đối thủ chính giết chết iPod: “If you don’t cannibalize yourself, someone else will.”

3. Nhìn vào Job to be done nhiều hơn.

Khách hàng không mua phim. Họ mua cách lưu giữ kỷ niệm. Máy ảnh số và sau này là điện thoại làm việc lưu giữ kỷ niệm tốt hơn, rẻ hơn, nhanh hơn. Kodak đã bám vào cái cuộn phim thay vì bám vào nhu cầu khách hàng.