Anh em Tech chốt rồi nha. Mình sẽ tự build hệ thống Data Analytics thay vì xài Mixpanel hay Amplitude. Mấy cái nền tảng SaaS đó chém giá ác quá, scale lên tí là ngốn cả ngàn đô mỗi tháng. Bản chất trò này chỉ là bắn event rồi insert vô Database thôi mà. Tự code cỡ 2 tháng là xong, vừa tiết kiệm mà data lại nằm trong nhà mình, an tâm hơn nhiều.
Chắc nhiều ae sẽ nghe cái văn mẫu này là từ một tay CTO ở công ty nào đó. Anh chàng CTO có thể là một kỹ sư giỏi, code sạch, tư duy sắc bén khỏi bàn. Nhưng luôn có thể một cái bệnh nan y mà 9 trên 10 Tech Lead xứ này đều mắc: Hội chứng Not-Invented-Here đồ ko phải do team nhà code thì kiên quyết ko xài có xài cũng chê lên xuống.
Thế là cả bầy xúm lại build hệ thống Tracking từ con số không. Hứa 2 tháng. Kết quả thì sao? Sang tháng thứ 4, hệ thống rục rịch lên production. Nhưng hễ bên Marketing đòi xuất báo cáo Funnel là dev lại hì hục cắm mặt viết SQL mất đứt cả buổi sáng. Đòi xem Real-time Dashboard á? Server treo đứng luôn vì nghẽn lock database. Tay CTO lúc đó chỉ xoa tay cười trừ bảo do server chưa tuning, xin thêm mấy con máy ảo rồi Sprint sau đẩy qua tool data nào đó là mượt ngay.
Cuối cùng cái side-quest đó ngốn hết nửa năm của 4 ông Data Engineer cứng cựa nhất team. Tính sương sương cả tỷ bạc tiền lương. Đổi lại được một đống bòng bong ko ai dám xài vì số liệu lệch bét nhè. Tính năng thì xách dép cho gói Free của Amplitude.
Thất bại. Hoàn toàn.
Code chưa bao giờ là Tài Sản
Mình thấy nhiều ae làm product thậm chí cả mấy sếp CEO tay ngang toàn tự hít copium với nhau rằng công ty tech thì code là lõi, nắm càng nhiều code thì valuation càng cao.
Hoang tưởng.
Thế giới này tàn khốc lắm, code là cục nợ. Bạn gõ ra một dòng code hôm nay tức là bạn vừa ký cái giấy nợ kỹ thuật cho tương lai. Phải còng lưng ra maintain nó. Phải hì hục fix bug mỗi đợt iOS hay Android nó update OS. Rồi thử đến cái ngày cậu dev viết ra đống code đó đâm đơn nghỉ việc đi, cả đám ở lại nhìn mớ legacy code nát bươm đó chắc khóc thét.
Bữa đọc báo cáo bên Gartner chỉ ra chi phí bảo trì nó ăn hết 80% ngân sách vòng đời của một cái phần mềm tự trồng. Tám mươi phần trăm. Cái số liệu đó nó tát thẳng mặt những ai hay mở miệng ra khoe vụ tự làm cho tiết kiệm.
Nhìn những gã khổng lồ mà học. Netflix bự chà bá lửa vậy có rảnh đi tự build server đâu, xài AWS hết. Uber hồi đầu khởi nghiệp cũng cắm API Stripe vô mà thu tiền chứ code cổng thanh toán làm gì. Tụi nó hiểu một cái đạo lý rất cơ bản: Cái gì đẻ ra tiền và là lợi thế cạnh tranh cốt lõi thì giữ chặt. Còn ba cái tool hỗ trợ râu ria thì quẹt thẻ mua cho lẹ. Đơn giản vậy thôi.
Động cơ thật sự: Có thể là bài toán làm đẹp CV hay đôi khi là mong muốn chứng tỏ bản thân.
Nhìn sâu vô cái động lực hệ thống một tí, bạn sẽ thấy sự thật chả ai kiếm chứng: Cái ghế của PM và cái ghế của CTO đôi khi phải lệch nhau và cũng có thể ít khi ngồi chung một mâm.
PM lúc nào cũng muốn xài SaaS để ship tính năng lẹ lẹ, vứt ra thị trường đo lường. Chạy ngon thì PM hưởng credit. Nhưng CTO thì khác. Cắm API của bên thứ ba vô hệ thống nó dễ ợt, chán ốm. Nó ko làm mấy ổng có cái hype của một kỹ sư siêu phàm. Phải tự tay design architecture phức tạp, tự tay thiết kế database, giải ba cái toán hóc búa từ số không... cái cảm giác đó nó gây nghiện. Khổ nỗi là mấy ổng đang phê pha bằng tiền của công ty.
Nói toẹt ra nhé, đầy rẫy Tech Lead đang lấy ngân sách startup đi làm R&D để build một phần CV cho cá nhân.
Nghĩ thử coi lúc đi phỏng vấn chỗ mới, cái dòng CV ghi “Tự thiết kế hệ thống tracking chịu tải chục triệu requests từ số không” nó khét lẹt và ngạo nghễ hơn gấp vạn lần so với câu “Tích hợp thành công Mixpanel”.
Thành thử ra thay vì lo giải bài toán cho user, các ông xúm lại vẽ ra mấy cái rủi ro viễn vông kiểu lỡ bên SaaS sập thì sao, lỡ nó đổi bảng giá thì sao... đem đi hù mấy sếp. Mà cái rủi ro lớn nhất là công ty khô máu chết ngắt trước khi tìm thấy PMF thì chẳng thấy ông nào đả động tới. Chỗ này nó xoáy thành cái lặp vô tận: Build xong maintain ko nổi -> đắp vá -> code nát bét -> dev mới vô ko hiểu lại đè ra code tiếp. Xoáy thẳng xuống lòng đất.
Lằn ranh đỏ để cãi tay đôi với Tech
Làm PM, bạn phải đóng vai ác gác cổng cái tỷ suất đầu tư của sản phẩm. Ko thể để mấy ông Tech tự bơi dựa trên đam mê cá nhân đc. Vạch lằn ranh rõ ràng ra. Cứ lấy một câu duy nhất này mà nã: Việc tự build chức năng này có giúp mình dập chết đối thủ và bắt user chọn mình thay vì bên khác ko?
Hãy bấm theo dõi để đọc đầy đủ
về nội dung còn lại miễn phí nhé.
Want to see the rest of this awesome Post ?
Just hit that subscribe button for free to unlock the full post!
T.D,
T9.2026