Pre-Mortem: Khám nghiệm sản phẩm ngay cả trước khi tính năng ra đời.
Thay vì đợi product chết rồi mới họp Rút kinh nghiệm, hãy giả định ngay hôm nay:'Dự án NÀY ĐÃ CHẾT'. Một phương pháp quản lý rủi ro hay từ người Do Thái.
Post-Mortem: Mất bò mới lo làm chuồng
Thông thường, sau khi một dự án thất bại hoặc gặp sự cố lớn, team sẽ họp Post-Mortem để đánh giá, để tìm nguyên nhân và rút kinh nghiệm. Cái dở là: Sự việc đã rồi. Tiền đã mất, khách hàng đã giận.
Daniel Kahneman (tác giả Tư duy nhanh và chậm) đề xuất một kỹ thuật đảo ngược: Pre-Mortem.
Quy trình đánh giá ngược dự án
Trước ngày ra mắt, hãy họp cả team lại. PM tuyên bố: “Hãy tưởng tượng hôm nay là 6 tháng sau ngày ra mắt. Dự án đã thất bại thảm hại. Nó là một thảm họa.”
Nhiệm vụ: Mỗi người hãy dành 5 phút viết ra giấy: Nguyên nhân gây ra cái chết này là gì?
Tại sao nó hiệu quả?
1. Phá vỡ sự lạc quan thái quá giảm Optimism Bias
Khi đang hừng hực khí thế làm dự án, không ai dám nói gì ko nghĩ quá xa. Mọi người đều nghĩ Chắc sẽ ổn thôi. Pre-Mortem ép buộc bộ não phải nghĩ theo hướng tiêu cực.
2. Tạo không gian an toàn Psychological Safety
Nếu một Dev nói: “Em sợ server không chịu nổi tải”, họ có thể bị coi là nhát gan. Nhưng trong buổi Pre-Mortem, vì đề bài là Tìm nguyên nhân chết, nên ai tìm ra nguyên nhân càng hiểm thì càng được khen. Dev sẽ dám nói: “Cái API này viết ẩu lắm, user lên 10k là sập chắc.”
3. Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Sau khi liệt kê ra một danh sách Nguyên nhân chưa ngon dễ chết:
Server sập.
Không ai biết cách dùng.
Đối thủ ra tính năng y hệt.
Team sẽ quay lại thực tại và lên kế hoạch bịt các lỗ hổng đó NGAY BÂY GIỜ.
Đừng sợ “nói vấn đề xấu”. Một buổi Pre-Mortem 30 phút có thể cứu bạn khỏi 3 tháng chữa cháy trong tương lai.