Multipliers: Sếp siêu nhân chưa chắc tạo ra siêu phẩm
Có những Leader đi đến đâu, mọi người trở nên thông minh hơn đến đó . Nhưng cũng có những người đang âm thầm bào mòn trí tuệ của team.
Trong cuốn sách Multipliers: How the Best Leaders Make Everyone Smarter của Liz Wiseman. Một Diminisher → Kẻ hay triệt tiêu ý tưởng sử dụng trí tuệ của mình để chèn ép và hút cạn năng lượng của người khác.
Trong cuốn sách chỉ ra chân dung của những Multipliers → Người nhân bản. Họ không nhất thiết phải là người thông minh nhất phòng, nhưng họ lại là chất xúc tác để mọi người xung quanh họ phát huy đến 120% năng lực tiềm ẩn.
Làm thế nào để nhận biết một người là Multiplier ?
Thay vì chốt sổ bằng một quyết định tự quyết định mà hiếm khi tin tưởng team, họ đóng vai trò Người đưa ra chủ đề để tranh luận và dẫn dắt để team tranh luận. Ví dụ: Chúng ta có 3 hướng đi này, các bạn phản biện thử xem.
Thay vì giao việc chi tiết kiểu Micro-management, họ vẽ ra những Thử thách Đột phá nghe có vẻ bất khả thi và cho team quyền tự lựa chọn công cụ để chinh phục.
Bài học lớn nhất mình rút ra là: Đừng bao giờ làm người giải quyết hộ vấn đề thay cho team. Nếu bạn luôn là người nhảy vào để cứu thế, nhân viên của bạn sẽ không bao giờ học được cách tự bơi, và ngày bạn nghỉ phép là một cực hình.
PM để trở thành leader nên làm gì ?
Hỏi nhiều hơn là Khuyên: Khi một bạn fresher PM chạy lại bàn bạn hỏi xin ý kiến: Em nên thiết kế luồng đăng kí này thế nào?, đừng vội vẽ mockup bằng bút mực xanh cho bạn đó. Hãy hỏi lại: Nếu không có anh ở đây, theo đánh giá của em, phương án tối ưu nhất là gì và tại sao?.
Kỷ luật việc lắng nghe: Lần tới vào phòng họp brainstorm với team, hãy thử để lại điện thoại và máy tính ở ngoài kể cả đưa ý kiến chuyên môn. Buộc mình phải lắng nghe thay vì nhảy vào đưa ý tưởng trước lên bảng để đưa cuộc thảo luận theo ý mình.
Phân quyền và Cho phép Lỗi Sai, Trừ những lỗi tế đừng để team gặp phải: Có những quyết định bạn biết chắc 70% nó không phải tối ưu nhất, nhưng nó không làm sập server hay mất tiền tỷ. Hãy chấp nhận để cho team tự làm, tự chịu kết quả kém, và tự đứng lên mà rút kinh nghiệm. Sự học từ va vấp đắt giá gấp trăm lần những lời dặn dò và biết trước. Bài học hiếm khi được học từ lời khuyên sớm.
Sếp siêu nhân hoặc nghỉ mình siêu nhân thường vô tình biến nhân viên xung quanh thành thụ động. Sếp kiến tạo cho team lại là người biết cách đặt những câu hỏi khó để khai phá phiên bản thiên tài của từng cá nhân.
P/S : Nhưng nên nhớ lúc cần quyết định và khi sinh tồn đường để tránh nhiệm quyết cho nhân viên. Bạn cần là người giải quyết và chịu trách nhiệm. Vì bạn là Leader.
T.D
3.2026
