Climate Tech 2026: Cơn sốt kỳ lạ và cơ hội lớn cho PM Việt
Một lượng tiền khổng lồ từ các quỹ đầu tư mạo hiểm đang đổ vào mảng chống biến đổi khí hậu tại Việt Nam. PM giỏi đang cực kỳ khan hiếm ở lĩnh vực này.
Làm Product không chỉ có e-commerce, fintech hay giao đồ ăn. Làn sóng tỷ đô tiếp theo gọi tên Climate Tech. PM nào có khả năng kết hợp công nghệ phần mềm với mô hình thực tế (vật lý, nông nghiệp, năng lượng) hay các vấn đề dần trở nên quan trọng của xã hội như bảo mật, ai hay sức khoẻ có thể là tương lai mới.”
Vài năm trước, nếu bạn nói mình nghỉ việc tại một tập đoàn kỳ lân để chạy ra đồng đếm lượng rác thải nông nghiệp hay tính toán độ P.H, chất thải của một trang trại bò, bạn bè sẽ nhìn bạn như người ngoài hành tinh.
Nhưng bước sang năm 2026, câu chuyện đã lật ngược. Việt Nam đang chuẩn bị đưa vào vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon. Hàng tỷ USD từ các quỹ VC (Venture Capital) quốc tế đang đổ vào khu vực Đông Nam Á với một yêu cầu duy nhất: Tìm kiếm các startup giải quyết được bài toán khí hậu.
Mảng Climate Tech (Công nghệ khí hậu) đang trở thành một mỏ vàng mới. Và điều kỳ lạ nhất? Lĩnh vực này đang khát Product Manager trầm trọng mình được vài bên hỏi có quen ai làm không để giới thiệu nhất là các cty ở nước ngoài.
Tại sao làm Product ở mảng đó lại khó?
Nói một cách thực tế, phần lớn PM chúng ta lớn lên từ những bài toán phần mềm thuần túy (software-only). Chúng ta rành về phễu chuyển đổi, tối ưu nút bấm, A/B test giao diện.
Nhưng Climate Tech không phải là làm một cái app đếm bước chân. Nó yêu cầu sự can thiệp quy mô lớn vào thế giới vật lý. Bạn có một startup về pin nhiên liệu, hoặc một dự án đốt sinh khối (biomass) thay cho than đá. Ở đó, người dùng của bạn không chỉ là những bạn văn phòng cầm smartphone, mà là những bác nông dân, những người điều hành trạm thu gom rác, hoặc cả bộ máy quản lý nhà nước.
Khi một đội kỹ sư rất giỏi về năng lượng mặt trời chế ra được một tấm pin siêu việt, họ vấp phải một rào cản chí mạng: Làm sao để bán nó, đóng gói nó thành một Sản phẩm dễ cài đặt, phần mềm theo dõi chỉ số thân thiện đến mức người bình thường cũng đọc hiểu?
Họ có phần cứng xịn, họ có công thức khoa học xịn. Nhưng họ thiếu một Product Manager xịn.
Cơ hội vàng cho người dám nhảy sang
PM ở mảng Climate Tech phải là cầu nối giữa những bài toán rất hàn lâm học thuật và tính ứng dụng thực tiễn của một doanh nghiệp.
Đây không phải sân chơi cho những người chỉ quen chỉnh sửa pixel trên màn hình. Nó đòi hỏi tư duy hệ thống và am hiểu ngành.
Cái khó ló cái khôn. Khi thị trường còn sơ khai, rào cản xâm nhập cao, thì bất kỳ PM nào xây dựng được nền tảng kiến thức đủ dầy về năng lượng, môi trường và pháp lý, sẽ ngay lập tức trở thành món hàng xa xỉ trên thị trường nhân sự. Các quỹ đầu tư sẵn sàng trả mức lương ngất ngưởng cho người có thể biến công trình nghiên cứu thành sản phẩm bán được.
Đề xuất cá nhân.
Đã đến lúc bổ sung “Domain Expertise” mới vào danh mục của bạn. Đừng ôm khư khư sách mảng Tech nữa. Tuần tới, hãy thử đọc một vài báo cáo của McKinsey hay BCG về thị trường tín chỉ carbon hoặc năng lượng tái tạo. Biết thêm một lĩnh vực là có thêm một cái phao cứu sinh khi mùa sa thải ập đến.
Nếu bạn đang phỏng vấn với các công ty thuộc mảng Deep Tech, Clean Tech, đừng đem nguyên bộ công cụ làm App E-commerce áp dụng vào. Thay vào đó hỏi họ về: Thời gian vòng đời sản phẩm phần cứng, chuẩn đo lường khí thải, và cách họ thu thập data từ thiết bị thật. Giám đốc của họ sẽ nhận ra bạn là người làm nghề hiểu chuyện.
Thử hỏi mình muốn làm gì trong 3-5 năm tiếp theo và bạn mong muốn làm về nó. Ví dụ cá nhân mình bắt đầu vào một nhóm ngành mới về bảo mật an toàn thông tin cho cá nhân và SMB.
T.D
T4.2026